امنیت اطلاعات
توصیه‌های پایه برای حفظ حساب، داده‌ها و گزارش رخداد.
چه کاری می‌خواهید انجام دهید؟
رخداد مشکوک دارید؟
اگر رمز یا کد افشا شده، از دستگاه مورد اعتماد رمز را در نشانی رسمی تغییر دهید. اگر فایل ناشناس اجرا شده، از آن دستگاه برای ورود حساس استفاده نکنید.
راه تماس عمومی مرکز است. ایمیل فقط پیش‌نویس را باز می‌کند؛ گزارش را خودتان ارسال کنید. راهنمای اقدام متناسب با رخداد
برای چه کاری آمده‌اید؟
با انتخاب موضوع، راهنمای مربوط در همین صفحه باز میشود.
حفاظت از دستگاه و داده
حفاظت از دستگاه و فایل‌های دانشگاهیاز فایل‌ها و دستگاه خود محافظت کنید و نشانه‌های آلودگی یا از دست‌رفتن دستگاه را به‌موقع گزارش دهید.مشاهده راهنما
به‌روزرسانی، نگهداری امن فایل و نسخه پشتیبان به کاهش خطر کمک می‌کنند. محل مجاز نگهداری داده، ابزار امنیتی و شیوه پشتیبان‌گیری تجهیزات دانشگاهی باید با واحد مسئول همان خدمت تأیید شوند.
پیش از شروع
- اگر دستگاه در اختیار دانشگاه است، برای تغییر تنظیمات یا نصب ابزار امنیتی از واحد مسئول راهنمایی بگیرید.
- مسیر نگهداری و پشتیبان‌گیری مجاز داده دانشگاهی را از مسئول داده تأیید کنید.
مراحل متناسب با وضعیت شما
پیشگیری و نگهداری فایل‌ها
- سیستم‌عامل، مرورگر و برنامه‌ها را از منابع معتبر به‌روز نگه دارید. برای نصب یا تغییر تنظیمات روی رایانه تحت مدیریت دانشگاه از دستورالعمل واحد مسئول پیروی کنید.
- قفل صفحه را فعال کنید، دستگاه را بدون مراقبت رها نکنید و روی رایانه مشترک پس از پایان کار از حساب‌ها خارج شوید. فایل یا حافظه USB ناشناس را باز نکنید.
- فایل‌های آموزشی، اداری و پژوهشی را فقط در محل و با دسترسی‌هایی نگه دارید که مسئول داده یا مرکز برای آن‌ها مجاز دانسته است. پیش از اشتراک‌گذاری، گیرندگان و سطح دسترسی را بررسی کنید.
- برای فایل‌های مهم نسخه پشتیبان طبق رویه مجاز تهیه کنید و از قابل‌بازیابی‌بودن آن مطمئن شوید. برای داده دانشگاهی از حساب ابری یا حافظه شخصی بدون تأیید مسئول استفاده نکنید.
نشانه آلودگی یا دستگاه گم‌شده
- اگر فایل‌ها ناگهان باز نمی‌شوند، نام یا پسوندشان بدون اقدام شما تغییر کرده یا پیام مطالبه پول دیده‌اید، کار با فایل‌ها را متوقف کنید. اگر می‌توانید بی‌خطر انجام دهید، اتصال شبکه دستگاه را قطع و فوراً با مرکز تماس بگیرید؛ پیش از راهنمایی مرکز دستگاه را پاک‌سازی یا بازنشانی نکنید.
- اگر دستگاه حاوی داده دانشگاهی گم یا دزدیده شد، موضوع را بدون تأخیر به واحد مسئول و مرکز فناوری اطلاعات اعلام کنید. نوع دستگاه، زمان تقریبی و نوع کلی داده را بگویید؛ محتوا یا اطلاعات محرمانه را در گزارش عمومی ننویسید.
- برای گزارش نشانه‌های آلودگی، زمان، نوع دستگاه و متن هشدار را آماده کنید. از همان دستگاه مشکوک برای ورود به حساب حساس استفاده نکنید و فایل مشکوک، رمز یا کد را برای دیگران ارسال نکنید.
پس از این اقدام
اگر نشانه آلودگی یا گم‌شدن دستگاه وجود دارد، این راهنما سلامت دستگاه یا داده را تأیید نمی‌کند. وضعیت را سریع به مرکز و واحد مسئول اعلام کنید و برای بررسی یا بازیابی از آن‌ها راهنمایی بگیرید.
- نشانه‌ها، زمان و نوع دستگاه را بدون ارسال محتوای محرمانه یادداشت کنید.
- تا زمان بررسی، از دستگاه مشکوک برای ورود به حساب حساس استفاده نکنید.
گزارش رخداد یا دریافت کمک
این شماره و ایمیل، راه تماس عمومی منتشرشدهٔ مرکز هستند؛ مسیر اختصاصی گزارش رخداد هنوز تأیید نشده است.
پیوند ایمیل فقط برنامهٔ ایمیل را باز می‌کند؛ ارسال را خودتان انجام دهید. این راهنما گزارش ثبت نمی‌کند. رمز، کد یا فایل گواهی را نفرستید. منبع تماس ↗
منابع و وضعیت بازبینی
آخرین بازبینی متن: ۱۱ مهر ۱۴۰۵
مسئول ویرایش: مدیریت راهنمای تکمیلی · تأیید فنی مرکز: دریافت نشده؛ مسئول فنی هنوز معرفی نشده
بازبینی بعدی: ۱۱ آبان ۱۴۰۵
توصیه‌های پایه امنیت سایبری NIST ↗ · راهنمای CISA برای حفاظت از داده ذخیره‌شده روی دستگاه ↗ · صفحه اصلی مرکز فناوری اطلاعات ↗
پیوند منبع رسمی، به معنی تأیید جاری همه تنظیمات و سیاست‌ها نیست.
امنیت شبکه و اتصال امن
امنیت شبکه هنگام اتصال به خدمات دانشگاهشبکه معتبر را تشخیص دهید، هشدارهای اتصال را جدی بگیرید و رخداد مشکوک را گزارش کنید.مشاهده راهنما
این راهنما برای استفاده روزمره از وای‌فای و دسترسی از راه دور است. تنظیمات فنی را با راهنمای رسمی مرکز فناوری اطلاعات تطبیق دهید؛ نام مشابه به‌تنهایی اعتبار شبکه را ثابت نمی‌کند.
پیش از شروع
- نام شبکه و تنظیمات اتصال را از راهنمای رسمی مرکز بررسی کنید.
- رمز، کد و فایل گواهی شخصی را در این راهنما وارد نکنید.
مراحل متناسب با وضعیت شما
پیش از اتصال
- نام شبکه و روش ورود را با راهنمای رسمی دانشگاه تطبیق دهید. اگر شبکه مشابه دیدید یا رمز حساب خواست، پیش از ورود اطلاعات از مرکز استعلام بگیرید.
- تنظیمات وای‌فای، گواهی و نرم‌افزار اتصال را فقط از مسیر معرفی‌شده مرکز دریافت کنید. برای رفع خطای گواهی، اعتبارسنجی را خاموش نکنید.
- نشانی کامل صفحه ورود را بررسی کنید. رمز، کد دومرحله‌ای، کد بازیابی یا فایل گواهی شخصی را در صفحه یا پیام ناشناس وارد و ارسال نکنید.
- برای دسترسی از خارج دانشگاه، فقط در صورت داشتن مجوز از VPN معرفی‌شده دانشگاه استفاده کنید. VPN به‌تنهایی اصالت صفحه یا سلامت دستگاه را تضمین نمی‌کند.
- دستگاه و مرورگر را به‌روز نگه دارید و قفل صفحه را فعال کنید. در رایانه مشترک از حساب و VPN خارج شوید و اشتراک فایل غیرضروری را غیرفعال کنید.
شبکه یا هشدار مشکوک دیده‌ام
- اگر به شبکه ناشناس وصل شدید یا هشدار گواهی دیدید، اتصال را قطع کنید. نام شبکه، زمان، مکان، نوع دستگاه و متن خطا را یادداشت کنید.
- اگر رمز یا کد را در صفحه مشکوک وارد کرده‌اید، با دستگاه مورد اعتماد در نشانی رسمی رمز را تغییر دهید و بی‌درنگ به مرکز فناوری اطلاعات گزارش دهید.
- برای گزارش فقط اطلاعات غیرمحرمانه مانند زمان، نام شبکه و تصویر هشدار بدون رمز یا کد را ارائه کنید. نشانی اختصاصی گزارش رخداد شبکه تأیید نشده است.
پس از این اقدام
اگر اتصال بدون هشدار گواهی برقرار شد، از راهنمای رسمی برای بررسی تنظیمات استفاده کنید. اگر شبکه یا صفحه‌ای مشکوک بود، اتصال را قطع و موضوع را به مرکز اعلام کنید؛ این صفحه سلامت شبکه را تأیید نمی‌کند.
- هشدار گواهی را با خاموش‌کردن اعتبارسنجی دور نزنید.
- زمان، نام شبکه و متن خطا را بدون اطلاعات محرمانه آماده کنید.
گزارش رخداد یا دریافت کمک
این شماره و ایمیل، راه تماس عمومی منتشرشدهٔ مرکز هستند؛ مسیر اختصاصی گزارش رخداد هنوز تأیید نشده است.
پیوند ایمیل فقط برنامهٔ ایمیل را باز می‌کند؛ ارسال را خودتان انجام دهید. این راهنما گزارش ثبت نمی‌کند. رمز، کد یا فایل گواهی را نفرستید. منبع تماس ↗
منابع و وضعیت بازبینی
آخرین بازبینی متن: ۱۱ مهر ۱۴۰۵
مسئول ویرایش: مدیریت راهنمای تکمیلی · تأیید فنی مرکز: دریافت نشده؛ مسئول فنی هنوز معرفی نشده
بازبینی بعدی: ۱۱ آبان ۱۴۰۵
مقاله اتصال به شبکه بی‌سیم (منبع قدیمی؛ نشانی قابل مراجعه آن تأیید نشده است) · صفحه اصلی مرکز فناوری اطلاعات ↗ · راهنمای عمومی CISA درباره ایمنی وای‌فای ↗
پیوند منبع رسمی، به معنی تأیید جاری همه تنظیمات و سیاست‌ها نیست.
فیشینگ و پیام‌های جعلی
فیشینگ: تشخیص پیام جعلی و اقدام پس از آننشانه‌های پیام جعلی را بشناسید و بر اساس کاری که انجام داده‌اید، اقدام مناسب را انتخاب کنید.مشاهده راهنما
فیشینگ تلاش برای فریب شما از راه ایمیل، پیامک، پیام‌رسان یا صفحه ورود جعلی است تا رمز، کد ورود یا اطلاعات شخصی را بگیرد یا شما را به اجرای فایل آلوده ترغیب کند. ظاهر رسمی، لوگو و حتی نام آشنای فرستنده به‌تنهایی نشانه اعتبار نیستند.
پیش از شروع
- اگر هنوز روی پیام یا لینک مشکوک اقدامی نکرده‌اید، آن را باز نکنید.
- برای تغییر رمز یا بررسی حساب، نشانی سامانه رسمی را خودتان وارد کنید.
مراحل متناسب با وضعیت شما
پیام را دریافت کرده‌ام
- اگر فقط پیام را دریافت کرده‌اید: درخواست فوری یا تهدید به مسدودشدن حساب، درخواست رمز یا کد یک‌بارمصرف، پیوست غیرمنتظره و نشانی شبیه دامنه دانشگاه را نشانه بررسی بیشتر بدانید. این نشانه‌ها به‌تنهایی اثبات فیشینگ نیستند.
- به لینک و پیوست مشکوک دست نزنید و به پیام پاسخ ندهید. اگر پیام ظاهراً از دانشگاه است، نشانی سامانه را خودتان از منبع رسمی باز کنید یا از راه تماس رسمی مرکز درباره آن بپرسید.
- پیش از ورود اطلاعات، نشانی کامل مرورگر را بررسی کنید. برای شناسه یکتا نشانی رسمی ورود auth.ilam.ac.ir است؛ وجود علامت قفل یا HTTPS به‌تنهایی اصالت دامنه مشابه یا جعلی را ثابت نمی‌کند.
لینک را باز کرده‌ام یا فایل ناشناس دانلود یا اجرا کرده‌ام
- اگر فقط لینک را باز کرده‌اید و اطلاعاتی وارد نکرده‌اید: صفحه را ببندید و چیزی دانلود یا اجرا نکنید. زمان، نشانی صفحه و متن پیام را برای گزارش ثبت کنید. صرف بازشدن لینک به معنی افشای قطعی رمز نیست.
- اگر فقط فایل ناشناس را دانلود کرده‌اید، آن را باز یا اجرا نکنید و برای حذف ایمن آن از مرکز فناوری اطلاعات راهنمایی بگیرید. اگر فایل را باز یا اجرا کرده‌اید، از آن دستگاه برای ورود به حساب‌های حساس استفاده نکنید و سریعاً بررسی دستگاه را از مرکز بخواهید. نشانه آلودگی یا درخواست نصب برنامه را نیز گزارش کنید.
رمز، کد یا گواهی را وارد یا ارسال کرده‌ام
- اگر رمز یا کد را وارد کرده‌اید: با دستگاه مورد اعتماد، نشانی رسمی دانشگاه را خودتان باز کنید و گذرواژه را تغییر دهید. درخواست تأیید ورود ناخواسته را نپذیرید؛ وضعیت روش‌های دومرحله‌ای و نشست‌های فعال را با کمک مرکز بررسی کنید.
- اگر کد بازیابی، QR برنامه رمزساز یا فایل گواهی شخصی را افشا کرده‌اید، این موضوع را هنگام گزارش صریحاً بگویید تا روش‌های ورود و گواهی مرتبط بررسی و در صورت لزوم جایگزین شوند.
گزارش به مرکز
- موضوع را بی‌درنگ از مسیر رسمی پشتیبانی دانشگاه گزارش کنید: زمان دریافت، فرستنده، نشانی مشکوک و اقدام انجام‌شده را بگویید؛ رمز، کد فعال، QR یا فایل گواهی را ارسال نکنید. نشانی اختصاصی گزارش فیشینگ هنوز تأیید نشده است.
پس از این اقدام
اقدام بعدی به چیزی بستگی دارد که انجام داده‌اید. اگر اطلاعاتی وارد کرده‌اید یا فایلی اجرا شده، تغییر رمز به‌تنهایی پایان رسیدگی نیست؛ موضوع را از مسیر تماس عمومی مرکز اعلام کنید.
- اگر فقط پیام را دیده‌اید، نشانی و زمان آن را بدون ارسال رمز آماده کنید.
- اگر فایل اجرا شده یا اطلاعات ورود افشا شده، با مرکز برای بررسی دستگاه و حساب تماس بگیرید.
گزارش رخداد یا دریافت کمک
این شماره و ایمیل، راه تماس عمومی منتشرشدهٔ مرکز هستند؛ مسیر اختصاصی گزارش رخداد هنوز تأیید نشده است.
پیوند ایمیل فقط برنامهٔ ایمیل را باز می‌کند؛ ارسال را خودتان انجام دهید. این راهنما گزارش ثبت نمی‌کند. رمز، کد یا فایل گواهی را نفرستید. منبع تماس ↗
منابع و وضعیت بازبینی
آخرین بازبینی متن: ۱۱ مهر ۱۴۰۵
مسئول ویرایش: مدیریت راهنمای تکمیلی · تأیید فنی مرکز: دریافت نشده؛ مسئول فنی هنوز معرفی نشده
بازبینی بعدی: ۱۱ آبان ۱۴۰۵
راهنمای سامانه احراز هویت ↗ · راهنمای عمومی CISA برای تشخیص و واکنش به فیشینگ ↗
پیوند منبع رسمی، به معنی تأیید جاری همه تنظیمات و سیاست‌ها نیست.
حفاظت از حساب کاربری
اقدامات اولیه هنگام افشای رمزاگر رمزتان افشا شده یا دیگر به حساب دسترسی ندارید، از مسیر مناسب اقدام کنید.مشاهده راهنما
پیش از شروع
- از دستگاه مورد اعتماد استفاده کنید و صفحه ورود را خودتان از نشانی رسمی باز کنید.
- هیچ رمز یا کد فعالی را برای پشتیبانی ارسال نکنید.
مراحل متناسب با وضعیت شما
هنوز به حساب دسترسی دارم
- اگر هنوز وارد حساب می‌شوید و احتمال افشای رمز وجود دارد، با دستگاه مورد اعتماد نشانی سامانه شناسه یکتا را خودتان باز کنید و رمز را تغییر دهید. اگر همان رمز را جای دیگری هم به کار برده‌اید، آن حساب‌ها را نیز با رمزهای یکتا ایمن کنید.
دیگر به حساب دسترسی ندارم
- اگر دیگر به حساب دسترسی ندارید، گزینه بازیابی گذرواژه را در سامانه رسمی شناسه یکتا بررسی کنید و برای کمک با مرکز فناوری اطلاعات تماس بگیرید. برای بازیابی از پیوند داخل پیام مشکوک استفاده نکنید.
بررسی دسترسی و گزارش
- اگر امکانش در سامانه وجود دارد، نشست‌های فعال را خاتمه دهید و روش‌های ورود دومرحله‌ای و اطلاعات بازیابی را بررسی کنید. اگر این گزینه‌ها را نمی‌بینید یا تغییر ناشناسی پیدا کرده‌اید، از مرکز کمک بخواهید.
- زمان و نشانه‌های رخداد را از راه تماس عمومی مرکز اعلام کنید و در صورت نیاز درخواست ارجاع به مسئول امنیت دهید. رمز، کد فعال، کد بازیابی، QR یا فایل گواهی را در گزارش نفرستید.
پس از این اقدام
چه رمز را تغییر داده باشید و چه بازیابی حساب را آغاز کرده باشید، روش‌های ورود و نشست‌های فعال را در صورت امکان بررسی و موضوع را به مرکز اعلام کنید. این راهنما پایان دسترسی غیرمجاز را تأیید نمی‌کند.
- اگر دیگر به حساب دسترسی ندارید، از مسیر رسمی بازیابی یا تماس عمومی مرکز اقدام کنید.
- افشای کد بازیابی، QR یا فایل گواهی را نیز در گزارش بدون ارسال خودِ آن‌ها ذکر کنید.
گزارش رخداد یا دریافت کمک
این شماره و ایمیل، راه تماس عمومی منتشرشدهٔ مرکز هستند؛ مسیر اختصاصی گزارش رخداد هنوز تأیید نشده است.
پیوند ایمیل فقط برنامهٔ ایمیل را باز می‌کند؛ ارسال را خودتان انجام دهید. این راهنما گزارش ثبت نمی‌کند. رمز، کد یا فایل گواهی را نفرستید. منبع تماس ↗
منابع و وضعیت بازبینی
آخرین بازبینی متن: ۱۱ مهر ۱۴۰۵
مسئول ویرایش: مدیریت راهنمای تکمیلی · تأیید فنی مرکز: دریافت نشده؛ مسئول فنی هنوز معرفی نشده
بازبینی بعدی: ۱۱ آبان ۱۴۰۵
راهنمای سامانه احراز هویت ↗ · سامانه رسمی شناسه یکتا؛ ورود و بازیابی گذرواژه ↗ · راهنمای عمومی NCSC برای بازیابی حساب در معرض دسترسی غیرمجاز ↗ · صفحه اصلی مرکز فناوری اطلاعات ↗
پیوند منبع رسمی، به معنی تأیید جاری همه تنظیمات و سیاست‌ها نیست.
پیش از تماس با مرکز، این موارد را آماده کنید
پیش از تماس با مرکز، این موارد را آماده کنید
شرح کوتاه و دقیق به بررسی رخداد کمک می‌کند. اگر همهٔ جزئیات را ندارید، گزارش را به تأخیر نیندازید.
- زمان مشاهده و نام سامانه یا دستگاه درگیر.
- آنچه دیده‌اید و اقدامی که انجام داده‌اید؛ مانند بازکردن لینک، اجرای فایل یا واردکردن اطلاعات.
- راه تماس با شما و اینکه هنوز به حساب دسترسی دارید یا نه.
رمز، کد تأیید یا بازیابی، فایل گواهی و محتوای محرمانه را به ایمیل عمومی نفرستید. روش امن ارائهٔ شواهد را از مرکز بپرسید.